دکتر صادق خلیلیان در گفتگو با تحریریه مطرح کرد؛

فقر و بی عدالتی؛ حاصل حاکمیت 34 ساله اصلاحات و کارگزاران بر اقتصاد

پنج شنبه, 19 دی 1398 ساعت 09:16 اندازه قلم کاهش اندازه قلم کاهش اندازه قلم افزایش اندازه قلم افزایش اندازه قلم

به گزارش شبکه خبری مردم، دکتر خلیلیان وزیر جهاد کشاورزی دولت دهم در گفتگو با تحریریه گفت:  خوشبختانه بعد از انقلاب کارهای خوبی از نظر توسعه و عمران شهر و روستا و فعالیت های این چنینی در کشور انجام شده مثل سال1380 عدد ضریب جینی 43 درصد بوده  که یکی از نقاط خیلی نابرابربود، یعنی از 84 و 85 شاخص رفاه اجتماعی مون شروع کرده به افزایش و قله اش سال 90 بوده  و به تدریج با تحریم هایی که به کشور ما تحمیل شد یک مقداری افت کرد اما بعد از  آن علی رغم تصمیم برجام و قراردادی که منعقد شد اما  این شاخص باز افت زیادی کرد.


سوال اول: از یک تصویر کلی شروع کنم به هر حال ما در این کشوردر مقطع فعلی منتقد زیاد داریم و همه متفق القول هستیم که وضعیت اقتصادی شایسته نیست و در حوزه اقتصاد ایرادها خیلی زیاد است؛ اگر صلاح میدانید یک تصویری ارائه بفرمایید با توجه به شاخص اقتصاد کلان و ببینیم یک ریشه یابی که از نظر شما ریشه این گرفتاری و این وضعیت نامناسب چیست تا ان شاءالله به بحث های موردی برسیم


دکتر خلیلیان: بسم الله الرحمن الرحیم و به نستعین انه خیر ناصر و معین
تشکر میکنم از این برنامه که در پیش روی ما قرار دادید. ببینید ما باید یک نگاه به روند وضعیت اقتصاد کشور بعد از انقلاب داشته باشیم بعد ببینیم چه نقاط ضعف و چه نقاط قوتی داریم. ما باید مجموعه  هردو را با هم ببینیم. ما تا قبل از انقلاب از نظر شاخص های توسعه ای که  سازمان های بین المللی  آن را منتشر کردند در رده کشورهای متوسط به سمت ضعیف بودیم اما خوشبختانه بعد از انقلاب کارهای خیلی خوبی از نظر توسعه و عمران شهروروستا و فعالیتهای اقتصادی در کشور انجام شد و در زمینه های مختلف علمی و بهداشتی و آموزش و پرورش، دانشگاهها و مباحث توسعه فن آوری های نوین و نهایتا در آخرین گزارشی که در سازمان های بین المللی در خصوص ایران منتشر کردند شاخص توسعه انسانی کشور در  سطح بالاتر قرار گرفته البته یک رده بالاتر هم وجود داره که قابل دستیابی هست که متعلق به کشورهای خیلی پیشرفته هست.


یعنی در مرز کشورهای پیشرفته قرار گرفتیم؟


خلیلیان: به مرز رسیدیم یعنی ما باید بتوانیم از عدد هشت دهم عبور کنیم تا برسیم به آن منطقه، اما علی رغم پیشرفتهایی که در کشور انجام شده اما در دو سه زمینه  ضعف داریم یکی این هست که در زمینه توزیع عادلانه درآمد ها در کشور و فقرزدایی متناسب این پیشرفتی که در اقتصاد ما در کلانش در کشور انجام شده این کار محقق نشده که یکبار هم مقام معظم رهبری این را اشاره کردن که ما متناسب با پیشرفت ها در زمینه توسعه عدالت نتوانستیم گام مهمی برداریم.
وقتی شاخص هارا نگاه میکنیم این مهم را می بینیم که  تا قبل از سال های 86 و 87 محدوده شاخص توزیع  نابرابری بین چهل و یک درصد تا چهل و سه درصد بوده و به مدت بیست سال توی همین محدوده متوقف مانده و پیشرفتی حاصل نشده اما با اجرای طرح هدفمند سازی یارانه ها در ابعاد مختلف اثرات زیادی را ما در اقتصاد شاهد بودیم از جمله بهبود شاخص های توزیع درآمد که می بینیم  نابرابری در جامعه و کشور کاهش پیدا میکند و ضریب جینی این شاخص را نشون میدهد که به عدد36 تا 37 درصد  قرار میگیرد که نسبتا مطلوب است.چنین عددی که  ما بتونیام نابرابری رو ظرف سه الی چهار سال آنقدر کاهش بدهیم اما بعدش میبینیم این طرح رها میشود و مجددا ما به محدوده ی  41 درصد نابرابری افزایش پیدا میکند


برگشتیم همونجایی که بودیم؟


خلیلیان: یعنی عملا در دولت فعلی راهی رو که رفته بودیم برگشتیم و تقریبا میشه گفت سی سال به عقب برگشتیم 30 سال پیش هم  شاخص روی همین 41 درصد بوده است و همانطور که عرض کردم  نوسان بین 41 تا 43 درصد ما داشتیم
اما در خصوص بحث تولید هم در چهارچوب بحث هدفمندی دیدیم که از تولید هم حمایت های خوبی انجام شد ما یکی از بهترین رکوردهای اقتصاد ایران در طول چند دهه اخیر مربوط به سال 90 هست


 از چه نظر بهترین رکورد؟


خلیلیان: از نظر شاخص های رشد تولید ناخالص داخلی بدون نفت و از نظر مقدار درآمد واقعی سرانه به قیمت ثابت که  اوج آن در سال 1390 هست.
 مخالفان ایرادی که به هدفمندی میگرفتند این بود که میگفتند از تولید حمایت نمیکنه پس شما این رو رد میکنید
خلیلیان: حتما همینطوره و من این رو رد میکنم به دلیل اینکه چند سال روی اجرای هدفمندی کار شد تا  یک اجماع کارشناسی و ملی بوجود آمد؛ بسته های حمایتی از تولید در بخش های صنعت، کشاورزی، حمل و نقل و سایر قسمتها   پیاده شد و در یک بستری انجام شد که اولا  تنش های اجتماعی را نداشتیم و از  آن طرف هم دیدیم که رشد اقتصادی مان بدون نفت  بهبود حاصل  کرد
از نظر شاخص رفاه اجتماعی هم همینطور یعنی یک شاخصی است که هم درآمد سرانه به قیمتهای ثابت رو درنظر میگیره هم بهبود توزیع درآمد رو که به عنوان شاخص رفاه  اجتماعی هست که ما میبینیم در سال 90 این شاخص را  که ما مورد محاسبه قرار دادیم 6/80 رسید و می بینیم این اوج این شاخصی است که ما طول چهار دهه اخیر داشتیم . آمار رسمی بانک مرکزی و مرکز آمار ایران هست کاملا مستند و در دولت فعلی دولت آقای روحانی هم منتشر شده ؛  اما وقتی همین شاخص را  برای سال  97  مورد بررسی و محاسبه قرار میدهیم می بینیم به 3/63 کاهش پیدا کرده یعنی شاخص رفاه اجتماعی ما 5/21 درصد کاهش پیدا کرده


سال 84 چند بوده؟آمارشو دارین؟


خلیلیان: سال 84 همراهم نیست در همین محدوده سال 97 بوده یعنی ما از 84 و 85  شاخص رفاه اجتماعیمون شروع کرده به افزایش و قله اش سال 90 بود بعد به تدریج با تحریم هایی که به کشور تحمیل شد به مقداری افت کرد اما بعد از اون علی رغم تصویب برجام این شاخص باز افت زیادی پیدا کرد یعنی بدترین عدد بعد از حدود یک دهه همین سال 97 هست که مارو  به سالهای 84 و 83 برگردانده است


آمار فصلی هم داره که 98 رو هم بتوانید توضیح بدهید؟


خلیلیان: نه الان 98 رو نداریم اما باتوجه به اتفاق هایی که سال 98 افتاده و با وجود تداوم تورم، دهک های پایین جامعه از نظر هزینه های زندگی مربوط به مواد غذایی است. بالاترین نرخ تورم رو در سال 98 را  در رابطه با مواد غذایی داشتیم که تا 80 درصد افزایش پیدا کرده یعنی اگر متوسط 42 درصد را که یکساله هست تا پایان آبان در نظر بگیریم تقریبا این نرخ تورم در مواد غذایی دو برابر این بوده؛ یعنی بیشترین آسیب را طبقات متوسط و ضعیف دیده اند؛ وقتی این اتفاق می افتد یعنی قطعا ضریب جینی از نظر توزیع درآمد بدتر میشود و با توجه به اینکه ما الان درحالت رکود اقتصادی به سر میبریم که رکود  هم از ناحیه عرضه هست هم از ناحیه تقاضا یعنی یک رکود به اصطلاح خیلی فزاینده ای در کشور وجود دارد که این هم یکی از آسیب شناسی های وضع موجود هست که چرا اینها علی رغم وعده هایی که دادند وضعیت اقتصادی کشور را به چنین نقطه ای رساندند و عملا می بینیم  آسیبش را  اکثر مردم می بینند بخصوص طبقه متوسط و ضعیف و در نتیجه باز هم یک تنزل دیگری در شاخص رفاه اجتماعی ما رخ خواهد داد
هرچند سال 98  از نظر تولیدات چه در بخش صنعت و چه در بخش کشاورزی این پیش بینی هنوز قطعی بدست نیامده؛ اما خوب سال 97 یک سالی بوده که نرخ رشد اقتصادی ما منفی شده است ،  اینها آمدند برجام را تصویب کردند به امید اینکه...


 امسال هم آی ام اف منفی پیش بینی کرده ؛ حدود  منفی 5/9درصد


خلیلیان: بله امسال هم پیش بینی سازمان های بین المللی خوش بینانه نیست در نتیجه خوب میبینیم که اینها با وعده اینکه -اگر چرخ سانتریفیو  بخواهد بچرخه باید چرخه زندگی مردم هم بچرخد - وارد صحنه شدند و در انتخابات 92 و96 هم همین را اعلام کردند و گفتند ما ظرف یکسال آینده در کشور فقیر نخواهیم داشت اما میبینیم که فقر بیشتر شده و طبقات ضعیف ما بیشتر آسیب دیدند و نابرابری هم طبق شاخصی که خود بانک مرکزی و مرکز آمار ایران منتشر کرده نشان دهنده این است که وضع بدتر شده است و مجموع برآیندی آثار خیلی نگران کننده است.


 آقای دکتر این دوتا شاخص که فرمودید یک همسانی بین سال 97 و 98 منتشر شده و 84 به قبل هم وجود دارد این سیاست گذاری یکسانی انجام شده یا کار متفاوتی بوده که حالا خروجی اش این بوده چون به هر حال مدیران هم ...


خلیلیان: ما می بینیم مدیرانی  هم در دوران مرحوم رفسنجانی وجود داشتند هم در دولت آقای خاتمی وجود دارند و برآیند تجربیات این دو دولت در دولت آقای روحانی خودش را نشان داده و می بینیم اینها مارا به همان جایی میرسانند که در کارنامه عملکرد خودشان در دهه های گذشته داشتند تجربیاتشان تجربیات بسیار کهنه و قدیمی و بسیار غیر علمی است کاری غیر از آنچه که در گذشته انجام دادند نمیتوانند انجام بدهند به عنوان نمونه وقتی آقای روحانی دولت را در دست گرفت؛ گفت: ما یک سبد غذا میخواییم توزیع کنیم  و دیدید که آبروی کشور را در دنیا بردند و  مردم در  صف های طولانی می ایستادند برای اینکه دو عدد مرغ بگیرن یا مقداری برنج و خرما و ... که بعد در همین صف های طولانی  اختلاف پیش می آمد که  کی زودتر آمده یا کی دیرتر آمده و برخی مواقع  دعوا هم می شد و برخی هم از این  فیلمبرداری  می کردند و نهایتا می گفتند که در  ایران قحطی است و نزاع بر سر غذا صورت گرفته در حالی که واقعیت کشور ما این نبود اصلا آبروی کشور را بردند. شما می دانید که  در این 40 سال بجز 6 الی 7 سال همیشه اینها در  راس کار بودند،  بنابراین نمیتوانند مدعی باشند که ما در به وجودآمدن وضع موجود مقصر نبودیم اتفاقا  دقیقا اینها مقصر اصلی هستند بخصوص در 6 سال اخیر که کار دست خودشان بود.  از زمان آقای رفسنجانی تا زمان آقای روحانی هم که به اوج خودش رسید اینها در بیرون برای خودشان منافع اقتصادی ایجاد کرده بودند.


 یعنی دو زیست عمل کردند؟


خلیلیان: یعنی از آن طرف رفته بودند در  بخش خصوصی و بعضا این واگذاری ها را هم به سمت خودشان هدایت میکردند که نمونه اش را ما دیدیم در این چند سال که حتی مسئول بخش خصوصی سازی هم مورد اتهام قرار گرفت که خودش هم رفته بود یک شرکت خصوصی را برداشته بود و طبیعتا اینها وقتی میروند در بخش خصوصی فعالیت میکنند از آنطرف هم  میایند و  ابزار دولت و مجلس را در اختیار میگیرند و  این منافعی که در دو طرف دارند به نفع خودشان  بهره برداری میکنند و اگر جایی هم ناظر نباشه ناظر بر دولت کیست؟  مجلس.   وقتی خود مجلس کارایی نداشته باشه یا برخی از نمایندگان  هم دستشان با این فرد که وزیر هست یا نماینده خصوص سازی هست در یک کاسه باشد دیگر نظارتی در کار نخواهد بود. مجلس کارکرد اصلی خودش را از دست میدهد  این می شود که می بینیم این دولت هرکاری دلش خواست کرد و نظارتی هم وجود ندارد که اینها را به صحن مجلس بکشانند و مورد بازخواست قرار داده  و عملا یک نوع همراهی بین این دو تا یعنی مجلس و دولت میبینیم؛ یک مجلس منفعل و یک دولت ناکارآمد .
ما بایستی آن دو قوه دیگر رو هم به نحوی اصلاحش کنیم که این حرکتی که با یک امیدی قوه قضائیه انجام داده این امید در جامعه  بیشتر بشود، ما باید سرمایه های اجتماعی مان را پشت این انقلاب و نظام نگه داریم ما اگر میخواییم با دشمنان مقابله کنیم نیازمند داشتن این سرمایه اجتماعی هستیم.

 

منبع : تحریریه

اهم اخبار

اخبار منتخب

cache/resized/8b0893b3c8ec2cd97036b462057e1c02.jpg
منتخب مردم همدان در مجلس یازدهم درباره رسالت مجلس
cache/resized/665ac98bfd4712af9e6baee06721a0c4.jpg
رهبر انقلاب «عدالتخواهی، رفع فساد و در
cache/resized/99fc4128257c1774a636dad200aaf697.jpg
  امروز ما وظیفه داریم دیگر فرماندهان و
cache/resized/2745e208bb94484a54988db83e8507c2.jpg
سخنگوی ستاد انتخابات کشور نتایج رسمی انتخابات
cache/resized/631ef0070158854e54ed9b43ac4d6369.jpg
دکتر صادق خلیلیان در گفتگو با خبر فوری مطرح کرد :
cache/resized/75af3887e78f3fed214f67de5e0c7c46.jpg
اختصاصی شبکه خبری مردم / دکتر طریقت منفرد : در
cache/resized/1e12de5438b880194008b6039d12ebfe.jpg
نامزد یازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی و عضو فهرست
cache/resized/e42b9e0ebeb3598b8d23b58ff07ba02c.jpg
« ائتلاف مردم »  متشکل از مدیران